Overthinking (Aşırı Düşünme) Nedir? Belirtileri ve Baş Etme Yolları
Acaba böyle söylemem karşı tarafı kırdı mı? Keşke bu şekilde karşılık vermeseydim. Bugün bana soğuk davrandı sanki, acaba bir şey mi yaptım? Bu gibi düşünceler sürekli bir şekilde gün boyu aklınızı meşgul ediyor mu? Ya da gece yatağa yattığınızda zihniniz bir türlü susmuyor, gün içinde yaşadığınız küçük bir olay bile saatlerce aklınızda kalıyor mu? Bu durum aslında pek çoğumuzun sıklıkla yaşadığı, çağımızın en çok kullanılan kelimelerinden de biri olan ¨overthinking¨yani aşırı düşünme durumu.
Overthinking yaptığımızı nasıl anlayabiliriz?
Aşırı düşünme çoğu zaman küçük bir düşünceyle başlar ama zihinde giderek büyüyebilir. Kendinizde şu durumları fark ediyorsanız overthinking yaşıyor olabilirsiniz:
Gün içinde yaşadığınız bir konuşmayı tekrar tekrar analiz etmek
“Keşke şöyle deseydim” gibi düşüncelerin zihninizde dönüp durması
Küçük bir durumu zihinde büyütmek
Gece yatağa yattığınızda zihnin susmaması
Karar vermekte zorlanmak çünkü her ihtimali düşünmek
Overthinking’i nasıl durdurabiliriz?
Aşırı düşünmeyi tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmayabilir, ancak bu döngüyü fark etmek ve küçük müdahaleler yapmak oldukça yardımcı olabilir.
Öncelikle kendinize şu soruyu sormayı deneyebilirsiniz:
“Şu anda düşündüğüm şey bana gerçekten bir çözüm sağlıyor mu, yoksa sadece zihnimde dönüp duruyor mu?” Bazen düşünceyi fark etmek bile o döngünün biraz yavaşlamasına yardımcı olabilir.
Overthinking için deneyebileceğiniz üç küçük pratik
1. Düşünceleri yazmak
Zihnimizde dönen düşünceler bazen çok daha karmaşık görünür. Onları kağıda yazmak, düşünceleri somutlaştırır ve zihinsel yükü azaltabilir.
2. Zihni ana getirmek
Kısa bir yürüyüş yapmak, derin nefes almak ya da bulunduğunuz ortama dikkat etmek zihnin geçmiş veya gelecek yerine şu ana dönmesine yardımcı olabilir.
3. Uzman desteğine başvurmak
Eğer bu durumun sizin kontrolünüzden çıktığını düşünüyor ve bir türlü kendinizi rahatlamıyorsanız bir uzmandan psikoterapi desteği alabilirsiniz. Terapi desteği sayesinde zihnimizde bu takıldığınız düşüncelerin aslında derinlerde yatan hangi anlamdan beslendiğini bulabilir ve bu konuları çözümlemek üzerine çalışabilirsiniz.
Eğer siz de zihninizin aynı düşünceler etrafında dönüp durduğunu fark ediyor ve bu döngünün sizi zihinsel olarak yorduğunu hissediyorsanız, Kıbrısita bulunan terapi merkezimiz, Mare Psikoterapi Merkezi’ndeki uzman ekibimizle görüşebilirsiniz. Düşüncelerimizi tamamen kontrol etmek her zaman mümkün olmayabilir, ancak onlarla daha sağlıklı bir ilişki kurmayı öğrenmek mümkündür. Bu süreçte atacağınız ilk adım, zihninizde neler olup bittiğini fark etmekten geçer.
Kaynakça
Matsumoto N, Mochizuki S. Why do People Overthink? A Longitudinal Investigation of a Meta-Cognitive Model and Uncontrollability of Rumination. Behav Cogn Psychother. 2018 Jul;46(4):504-509. doi: 10.1017/S1352465818000103. Epub 2018 Mar 7. PMID: 29510773.
Thomsen, D. K. (2006). The association between rumination and negative affect: A review. Cognition and Emotion, 20(8), 1216–1235.